Plany nowego rządu w Holandii dotyczące zmian w systemie urlopu rodzicielskiego wywołały szeroką dyskusję wśród ekspertów, pracowników i organizacji pracodawców. Proponowane rozwiązania zakładają obniżenie wysokości świadczeń dla części rodziców korzystających z urlopu. Zdaniem badaczy może to mieć poważne konsekwencje dla podziału obowiązków w rodzinach oraz dla równości płci na rynku pracy.
Eksperci ostrzegają, że w praktyce zmiany mogą sprawić, iż ojcowie będą rzadziej korzystać z przysługujących im dni wolnych po narodzinach dziecka. W konsekwencji więcej obowiązków opiekuńczych może ponownie spaść na kobiety. To szczególnie ważna kwestia również dla wielu Polaków pracujących w Holandii, którzy korzystają z lokalnego systemu świadczeń rodzinnych i planują powiększenie rodziny.
Zmiany w urlopie rodzicielskim w Holandii
Nowy rząd chce obniżyć wysokość zasiłku za urlop rodzicielski dla osób o średnich i wysokich dochodach. Zmiany miałyby dotyczyć pracowników zarabiających powyżej 5294 euro brutto miesięcznie. Najbardziej odczują je osoby z najwyższymi zarobkami. W ich przypadku wysokość świadczenia mogłaby zostać zmniejszona nawet o 926 euro miesięcznie.
Przykładowo pracownik zarabiający 6617 euro brutto miesięcznie otrzymałby w czasie urlopu partnerskiego lub rodzicielskiego około 3705,52 euro. Oznacza to spadek dochodu o około 44 procent w porównaniu z normalnym wynagrodzeniem. Osoby zarabiające między 5294 a 6617 euro również otrzymałyby niższe świadczenie niż obecnie, choć różnica byłaby nieco mniejsza.
Przeczytaj także: Każdy w Holandii dostanie nową kartę płatniczą. Banki wprowadzają duże zmiany
Eksperci ostrzegają przed skutkami dla równości płci
Badacze zajmujący się rynkiem pracy i polityką społeczną podkreślają, że zmiany mogą negatywnie wpłynąć na równość kobiet i mężczyzn. Anne Roeters z holenderskiego instytutu badawczego Sociaal en Cultureel Planbureau zwraca uwagę, że już dziś ojcowie stosunkowo rzadko korzystają z urlopów po narodzinach dziecka.
Powodem jest między innymi wciąż silna społeczna norma, według której to mężczyzna powinien być głównym żywicielem rodziny. Wielu ojców spotyka się także z oporem w miejscu pracy, gdy chcą wziąć dłuższy urlop. Jeżeli dodatkowo zmniejszy się wysokość świadczenia, dla wielu rodzin decyzja stanie się jeszcze prostsza. Bardziej opłacalne finansowo będzie, aby to matka została w domu z dzieckiem. Badania pokazują, że wysokość świadczenia jest już teraz główną przyczyną, dla której wielu ojców nie decyduje się na wykorzystanie przysługującego im urlopu.
Jak wygląda urlop rodzicielski w Holandii dziś
Jeszcze dziesięć lat temu ojcowie w Holandii mieli prawo jedynie do dwóch dni płatnego urlopu po narodzinach dziecka. W ostatnich latach system został znacząco rozbudowany. Obecnie pracujący ojcowie mogą korzystać zarówno z urlopu partnerskiego, jak i z urlopu rodzicielskiego. Łącznie daje to około trzech i pół miesiąca płatnego wolnego.
Eksperci podkreślają, że zwiększenie udziału ojców w opiece nad dziećmi przynosi korzyści nie tylko rodzinom, ale także gospodarce. Analizy pokazują, że bardziej równy podział obowiązków domowych może zwiększyć aktywność zawodową kobiet, a tym samym przyczynić się do wzrostu gospodarczego.
Niepewność wokół dodatków w układach zbiorowych pracy
Część pracowników w Holandii otrzymuje obecnie dodatkowe świadczenia podczas urlopu dzięki zapisom w CAO, czyli układach zbiorowych pracy. Według danych w 24 ze 108 największych układów zbiorowych pracodawcy dopłacają do wynagrodzenia podczas urlopu rodzicielskiego lub partnerskiego, dzięki czemu pracownik otrzymuje pełną pensję.
Organizacja pracodawców AWVN zwraca jednak uwagę, że po zmianach rządowych nie jest jasne, czy firmy nadal będą w stanie utrzymać takie dodatki. Wiele przedsiębiorstw już teraz mierzy się z rosnącymi kosztami pracy i znaczącymi podwyżkami wynagrodzeń. Dlatego przyszłość dodatkowych dopłat do urlopów może zależeć od indywidualnych decyzji pracodawców.
Planowane ograniczenia budzą także spór polityczny. W Holandii obowiązuje unijna dyrektywa dotycząca równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, która zobowiązuje państwa członkowskie do tworzenia warunków umożliwiających ojcom korzystanie z urlopu. Nie jest jeszcze jasne, czy tak duży spadek dochodu podczas urlopu spełnia te wymagania. Minister odpowiedzialny za projekt przyznał jednak, że jeśli zmiany faktycznie pogorszą sytuację w zakresie równości kobiet i mężczyzn, rząd może ponownie przeanalizować proponowane przepisy, podaje holenderski portal NOS.
Dla wielu rodzin mieszkających i pracujących w Holandii, w tym dla licznej społeczności Polaków w Holandii, ostateczny kształt nowych regulacji będzie miał realny wpływ na decyzje dotyczące pracy i opieki nad dziećmi.