Przejdź do treści

Holandia płaci za niepalenie w ciąży. Pomysł kontrowersyjny, wyniki bezdyskusyjne

26/01/2026 20:17
Bony podarunkowe za rzucenie palenia w ciąży

Bony podarunkowe za rzucenie palenia. Ten pomysł, który dla części osób może brzmieć kontrowersyjnie, coraz częściej pojawia się w debacie publicznej w Europie. Najnowsze badania pokazują, że finansowa motywacja realnie zwiększa skuteczność walki z nałogiem. Szczególnie widoczne efekty obserwuje się wśród kobiet w ciąży. W Wielkiej Brytanii takie rozwiązanie działa już od lat i przynosi wymierne rezultaty zdrowotne oraz ekonomiczne. Teraz podobny model może zostać wprowadzony również w Holandii. Trwają analizy i programy pilotażowe, które mają odpowiedzieć na pytanie, czy ta metoda sprawdzi się także w holenderskich realiach.

Bony podarunkowe za rzucenie palenia w ciąży

Bony podarunkowe za rzucenie palenia w ciąży

Z międzynarodowych badań wynika, że osoby otrzymujące pieniądze, bony podarunkowe lub inne formy nagród znacznie częściej rzucają palenie i dłużej utrzymują abstynencję. Co istotne, efekt ten jest szczególnie silny w grupie kobiet w ciąży. W Wielkiej Brytanii przyszli rodzice od kilku lat mogą liczyć na bony za niepalenie, pod warunkiem że regularnie potwierdzają abstynencję nikotynową. Program ten zawsze łączy się z profesjonalnym wsparciem, takim jak konsultacje czy opieka medyczna.

Eksperci podkreślają, że sama wiedza o szkodliwości palenia często nie wystarcza. Nałóg daje natychmiastowe poczucie ulgi lub przyjemności, podczas gdy korzyści zdrowotne pojawiają się dopiero w dłuższej perspektywie. Nagroda finansowa działa tu jako szybka i namacalna motywacja, która pomaga przetrwać najtrudniejsze momenty.
Przeczytaj także: Tysiące osób nabrało się na fałszywą stronę z biletami. To była akcja policji

Holandia testuje nowy model wsparcia

Lekarze i naukowcy z Erasmus MC oraz Trimbos-instituut sprawdzają, czy podobne rozwiązanie można skutecznie wdrożyć w Holandii. Obecnie realizowany jest pilotaż, w którym bierze udział 200 kobiet w ciąży oraz ich partnerzy. Uczestnicy otrzymują indywidualne wsparcie i coaching. Dodatkowo mogą zdobywać bony podarunkowe, jeśli przez określony czas pozostają wolni od papierosów.

Jak podkreśla badaczka Linda van der Spek, rodzice objęci programem nagród mają nawet dwa do trzech razy większe szanse na skuteczne rzucenie palenia, niż osoby korzystające wyłącznie z tradycyjnej pomocy. Jej zdaniem kluczowe znaczenie ma mechanizm natychmiastowej gratyfikacji, który równoważy brak tej nagrody po odstawieniu nikotyny.

Zdrowie dziecka i realne oszczędności

Palenie w ciąży wiąże się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Dym tytoniowy powoduje niedotlenienie płodu, zwiększa ryzyko komplikacji porodowych i może prowadzić do problemów rozwojowych u dziecka. Dodatkowo dzieci matek palących w czasie ciąży są bardziej podatne na uzależnienia w późniejszym życiu.

Hartvannederland.nl informuje, że w Holandii szacuje się, że co najmniej 10 tysięcy kobiet pali papierosy w trakcie ciąży. Dane Trimbos-instituut wskazują, że każdego dnia rodzi się 28 dzieci, które były narażone w łonie matki na szkodliwe substancje zawarte w dymie tytoniowym. Z perspektywy systemu ochrony zdrowia oznacza to nie tylko problemy zdrowotne, ale także wyższe koszty opieki medycznej.

Eksperci podkreślają, że skuteczne programy wsparcia, nawet jeśli wymagają inwestycji w bony za rzucenie palenia, mogą w dłuższej perspektywie przynieść znaczące oszczędności. Mniej komplikacji okołoporodowych, zdrowsze dzieci i mniejsze obciążenie systemu zdrowia to korzyści, które trudno przecenić.