Komunikacja bez internetu: Brak internetu, brak zasięgu, brak kontaktu – to scenariusz, którego coraz więcej krajów chce uniknąć. W Amsterdamie ruszył nowy projekt nad siecią, która ma działać niezależnie od operatorów i tradycyjnej infrastruktury.
Komunikacja bez internetu – jak to działa i dlaczego zyskuje na znaczeniu
Gdy dochodzi do przerwy w dostawie prądu, bardzo często przestaje działać także komunikacja. Sieci mobilne szybko się destabilizują, gdy maszty tracą zasilanie, a połączenia kablowe czy światłowodowe nie funkcjonują bez aktywnej infrastruktury. Ostatnia awaria prądu w południowej Europie pokazała, jak podatna jest scentralizowana infrastruktura.
W tym kontekście Amsterdam wraz z Waag Futurelab rozpoczął projekt NodeNet. To badanie nad sieciami mesh do komunikacji awaryjnej. Około 30 mieszkańców testuje teraz lokalną, zdecentralizowaną sieć, działającą bez internetu i bez operatorów.
Obecny system komunikacji opiera się na strukturze hierarchicznej. Centra danych, sieci rdzeniowe i maszty nadawcze to kluczowe punkty. Awaria jednego z nich może sparaliżować cały system.
Przeczytaj także: Holandia przygotowuje się na sytuacje nadzwyczajne. Tworzy punkty kryzysowe dla mieszkańców
Sieci mesh działają inaczej. Urządzenia komunikują się bezpośrednio przez fale radiowe. Każde pełni rolę nadajnika, odbiornika i przekaźnika. Wiadomości „przeskakują” między urządzeniami. Nie ma potrzeby użycia centralnych routerów.
Projekt ma na celu zbadanie:
- zasięgu w mieście,
- niezawodności komunikacji,
- skalowalności sieci,
- łatwości obsługi dla użytkowników.
Testowana jest nie tylko technologia, ale też jej praktyczne wykorzystanie.
Meshtastic i LoRa jako fundament
W projekcie wykorzystuje się Meshtastic i technologię LoRa (Long Range).
Najważniejsze cechy:
- duży zasięg i niskie zużycie energii,
- działanie w pasmach bez licencji,
- szyfrowanie end-to-end,
- mechanizm store-and-forward,
- limit „hopów” (przekazań),
- wysoka energooszczędność.
Urządzenie (np. R1 Neo) łączy się ze smartfonem przez Bluetooth, ale komunikacja odbywa się poza internetem.
Jak działa sieć mesh
Jak podaje portal Tbmnet.nl, sieć mesh to zestaw urządzeń działających na tych samych parametrach radiowych. W jednej sieci mogą istnieć różne kanały komunikacji z własnym szyfrowaniem. Urządzenia mogą przekazywać wiadomości dalej, nawet jeśli ich nie odczytują. To tworzy odporną i zdecentralizowaną sieć. Podobne rozwiązania stosowano w Hongkongu w 2019 roku do omijania blokad internetu.
Ograniczenia technologii
Sieci mesh mają ograniczenia:
- niska prędkość transmisji,
- działają głównie dla wiadomości tekstowych,
- wymagają wielu aktywnych użytkowników.
Kluczowe jest także przyjęcie technologii przez ludzi.