Holandia przygotowuje zapasy żywności na wypadek kryzysu. Ostatnie wydarzenia pokazały, jak szybko mogą pojawić się problemy z dostawami do supermarketów, nawet jeśli same produkty są dostępne. Holenderski rząd pracuje nad specjalnym planem, który ma zabezpieczyć mieszkańców na wypadek poważnych zakłóceń. W grę wchodzą awarie prądu, cyberataki i problemy z funkcjonowaniem sieci dystrybucji. Eksperci ostrzegają, że obecny system zaopatrzenia może okazać się niewystarczający podczas długotrwałego kryzysu.
Holandia przygotowuje zapasy żywności. Rząd rozmawia z supermarketami
Holenderski rząd przyspiesza prace nad krajowym planem bezpieczeństwa żywnościowego (Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid). Jego celem jest zapewnienie mieszkańcom dostępu do podstawowych produktów spożywczych także w sytuacji poważnego kryzysu.
Jak poinformował 16 października holenderski nadawca publiczny NOS, władze prowadzą rozmowy z przedstawicielami supermarketów i centrów dystrybucyjnych na temat tworzenia specjalnych rezerw żywności. Sekretarz stanu ds. rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego Silvio Erkens podkreślił, że prace nad planem są prowadzone możliwie szybko.
Obecnie holenderskie supermarkety nie mają obowiązku utrzymywania specjalnych zapasów kryzysowych. Rząd chce jednak, aby w przyszłości powstały rezerwy pozwalające zabezpieczyć dostawy najważniejszych artykułów w sytuacjach nadzwyczajnych.
Problemy Albert Heijn pokazały, jak szybko mogą pojawić się puste półki
Dyskusja o bezpieczeństwie żywnościowym nabrała znaczenia po ostatnim incydencie cyberbezpieczeństwa, który dotknął sieć Albert Heijn. Od niedzieli 11 października problemy informatyczne zakłóciły działanie części systemów należących do grupy Ahold Delhaize. W rezultacie wystąpiły trudności z dostawami towarów, a w niektórych sklepach zaczęło brakować części produktów.
15 października Albert Heijn poinformował o pełnym wznowieniu regularnych dostaw do sklepów, choć przywracanie wszystkich usług internetowych i dostaw zakupów do domów nadal trwało. Sytuacja pokazała, jak silnie współczesny handel zależy od systemów komputerowych.
Przeczytaj także: Amsterdam rozdaje zestawy przetrwania. Władze szykują mieszkańców na sytuacje kryzysowe
W Holandii dostawy żywności są organizowane z bardzo dużą dokładnością. Produkty trafiają do centrów dystrybucyjnych i sklepów niemal na bieżąco, co pozwala ograniczać koszty magazynowania. Problem pojawia się wtedy, gdy awaria systemów informatycznych lub przerwa w dostawie energii zakłóca funkcjonowanie całego łańcucha dostaw.
Specjalne magazyny z żywnością na dwa lub trzy dni
Jednym z rozważanych rozwiązań jest utworzenie rezerw podstawowych artykułów spożywczych, które można byłoby wykorzystać w pierwszej fazie kryzysu. Według sekretarza stanu Silvio Erkensa możliwe jest przechowywanie części zapasów w istniejących centrach dystrybucyjnych. Chodzi między innymi o stworzenie bufora pozwalającego zabezpieczyć dostęp do najważniejszych produktów przez dwa lub trzy dni. Nie oznacza to jednak, że wszystkie sklepy będą musiały magazynować pełny asortyment na kilka dni.
Władze analizują, które kategorie żywności są rzeczywiście niezbędne. Priorytet mają otrzymać produkty podstawowe, bez których dłuższa przerwa w dostawach mogłaby stanowić problem dla mieszkańców. Dyrektor holenderskiej organizacji zrzeszającej sieci handlowe CBL, Marc Janssen, zwraca uwagę, że istniejące magazyny nie zawsze dysponują wystarczającą ilością miejsca. Jedną z możliwości jest więc budowa lub zakup dodatkowych hal magazynowych przez państwo oraz opracowanie zasad rozdzielania zgromadzonej żywności.
Co się stanie, jeśli przestaną działać komputery?
Eksperci wskazują, że samo zgromadzenie zapasów nie wystarczy. Podczas poważnego cyberataku, długotrwałej awarii internetu lub przerwy w dostawie prądu mogą przestać działać systemy odpowiedzialne za zamówienia, magazynowanie i transport produktów.
Dlatego holenderskie sieci handlowe rozważają również rozwiązania umożliwiające dystrybucję żywności bez pełnego wykorzystania systemów cyfrowych. Takie procedury awaryjne miałyby pozwolić na dostarczanie najważniejszych produktów nawet wtedy, gdy standardowe systemy logistyczne nie funkcjonują. W sytuacji kryzysowej asortyment dostępny dla mieszkańców mógłby być znacznie ograniczony. Najważniejsze byłoby jednak utrzymanie dostaw podstawowej żywności.
Eksperci ostrzegają: Holandia nie jest wystarczająco przygotowana
Na początku października badacze związani z instytutem Clingendael i Uniwersytetem Erazma w Rotterdamie ostrzegli, że holenderski system zaopatrzenia w żywność jest zbyt podatny na poważne zakłócenia. Jednym z proponowanych rozwiązań jest stworzenie rotacyjnych zapasów kryzysowych w supermarketach. Produkty mogłyby być regularnie wymieniane w ramach normalnej sprzedaży, aby nie dochodziło do ich przeterminowania.
Badacze przeanalizowali również scenariusze, w których ekstremalne warunki pogodowe zbiegają się z poważną awarią prądu i systemów informatycznych. W jednym z takich scenariuszy pełne przywrócenie sprawnego systemu dystrybucji żywności mogłoby potrwać nawet dwa tygodnie.
Ile żywności mieszkańcy Holandii powinni mieć w domu?
Holenderski rząd od dłuższego czasu zachęca mieszkańców do przygotowania domowego zestawu kryzysowego, który pozwoli samodzielnie funkcjonować przez pierwsze 72 godziny nadzwyczajnej sytuacji. Oficjalne zalecenia obejmują między innymi:
- Wodę pitną – około 3 litrów na osobę dziennie.
- Żywność o długim terminie przydatności, np. konserwy, orzechy i suszone owoce.
- Latarkę, baterie i radio działające bez dostępu do internetu.
- Podstawowe leki i apteczkę.
- Gotówkę na wypadek awarii płatności elektronicznych.
- Niezbędne artykuły dla dzieci oraz zwierząt domowych.
Badacz Pieter Zwaan z instytutu Clingendael uważa jednak, że gospodarstwa domowe powinny rozważyć zapasy żywności nawet na osiem dni.
Czy mieszkańcom Holandii grożą braki żywności?
Obecnie nie ma informacji wskazujących, że Holandii grozi ogólnokrajowy niedobór żywności. Rządowe przygotowania mają charakter zapobiegawczy. Ich celem jest zwiększenie odporności kraju na cyberataki, awarie infrastruktury, ekstremalne zjawiska pogodowe i inne poważne zakłócenia.