Niezwykłe miejsce w Holandii: Niderlandy kojarzą się przede wszystkim z kanałami, wiatrakami, tulipanami i zatłoczonymi miastami. Tymczasem w samym sercu kraju znajduje się niezwykły obszar, w którym przyroda rządzi się własnymi prawami. Rozległe lasy, piaszczyste wydmy i wrzosowiska tworzą krajobraz zupełnie inny od tego, który większość turystów zna z pocztówek. Można tu spotkać jelenie, dziki, a nawet natrafić na ślady wilków. Jesienią miejsce to nabiera szczególnego uroku, przyciągając miłośników spacerów, rowerowych wycieczek i dzikiej przyrody. Niedawno jego niezwykłe piękno opisał również brytyjski dziennik „The Guardian”.
Niezwykłe miejsce w Holandii. Tu natura pokazuje swoje dzikie oblicze
Mowa o Veluwe, jednym z największych i najbardziej różnorodnych obszarów przyrodniczych Holandii. Znajduje się on w prowincji Gelderland, w środkowo-wschodniej części kraju, między innymi w okolicach Apeldoorn, Arnhem, Ede i Harderwijk. Region obejmuje około 1000 kilometrów kwadratowych lasów, wrzosowisk, wydm śródlądowych i innych naturalnych krajobrazów. To zupełnie inne oblicze Holandii niż znane wszystkim płaskie pola, kanały i zabytkowe centra miast.
W Veluwe można spacerować przez gęste lasy sosnowe, przemierzać otwarte wrzosowiska, a chwilę później znaleźć się pośród rozległych połaci piasku, przypominających niewielką pustynię. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc regionu jest Park Narodowy De Hoge Veluwe, zajmujący około 5500 hektarów. To właśnie tam przyroda, sztuka i historia tworzą wyjątkowe połączenie.
Żyją tu jelenie, dziki, a nawet wilki
Jednym z największych skarbów Veluwe są dzikie zwierzęta. W rozległych lasach i na wrzosowiskach żyją między innymi:
- jelenie szlachetne i sarny,
- dziki,
- muflony,
- lisy i borsuki,
- liczne gatunki ptaków,
- wilki, które ponownie zadomowiły się w Holandii.
Powrót wilków to jedna z najważniejszych zmian, jakie zaszły w holenderskiej przyrodzie w ostatnich latach. Według informacji opublikowanych przez NOS w październiku 2026 roku w regionie Veluwe żyje już blisko sto wilków, należących do kilku watah. Ich obecność wpływa na zachowanie innych zwierząt.
Jelenie stały się bardziej ostrożne, a dziki częściej przemieszczają się w większych grupach. Zwierzęta zmieniają również miejsca żerowania i pory aktywności.
Leśnicy podkreślają, że obecność naturalnego drapieżnika przywraca część zachowań charakterystycznych dla dzikiej przyrody.
Przeczytaj także: Mało kto zna to miejsce w Holandii. Bajkowy zamek, rzeka i widoki jak z pocztówki
Nie oznacza to jednak, że podczas zwykłego spaceru łatwo spotkać wilka. Zwierzęta te najczęściej unikają kontaktu z ludźmi. Większe szanse są na zobaczenie jeleni lub dzików, szczególnie o świcie i o zmierzchu.
Park Narodowy De Hoge Veluwe. Można zwiedzać go na bezpłatnych rowerach
Jedną z największych atrakcji parku jest niezwykły system rowerów udostępnianych odwiedzającym. Na jego terenie znajduje się około 1800 charakterystycznych białych rowerów, z których można korzystać bez dodatkowej opłaty po wejściu do parku. Do dyspozycji turystów jest około 40 kilometrów tras rowerowych.
Ścieżki prowadzą przez lasy, wrzosowiska i piaszczyste tereny, umożliwiając odkrywanie krajobrazów, których trudno szukać w innych częściach Holandii. Białe rowery można znaleźć między innymi przy wejściach do parku w Otterlo, Hoenderloo i Schaarsbergen, a także przy najważniejszych atrakcjach.
Nie trzeba ich wcześniej rezerwować. Po zakończeniu jazdy rower pozostawia się w wyznaczonym miejscu, gdzie może skorzystać z niego kolejna osoba. Warto jednak pamiętać, że wstęp do parku jest płatny. Bezpłatne jest korzystanie z rowerów, a nie samo wejście na jego teren.
Niezwykłe muzeum w środku lasu. Znajdują się tu dzieła Van Gogha
Veluwe to nie tylko dzika przyroda. W samym sercu Parku Narodowego De Hoge Veluwe znajduje się Muzeum Kröller-Müller, posiadające jedną z najważniejszych kolekcji dzieł Vincenta van Gogha na świecie. W zbiorach muzeum znajdują się obrazy i rysunki słynnego malarza, a także prace innych wybitnych artystów. Szczególną atrakcją jest ogromny ogród rzeźb, położony w otoczeniu zieleni.
Spacerując między drzewami, można oglądać dzieła sztuki współczesnej i jednocześnie cieszyć się spokojem natury. W pobliżu znajduje się także Jachthuis Sint Hubertus, dawna rezydencja myśliwska rodziny Kröller-Müller, zaprojektowana przez znanego holenderskiego architekta Hendrika Petrusa Berlagego. To jedno z tych miejsc, w których jednodniową wycieczkę rowerową można połączyć ze zwiedzaniem zabytków i muzeów.
Jesienią Veluwe wygląda wyjątkowo
Choć region przyciąga odwiedzających przez cały rok, jesień jest jednym z najpiękniejszych okresów na jego odkrywanie. W październiku lasy przybierają złote, pomarańczowe i czerwone barwy, a ścieżki stają się spokojniejsze niż w szczycie sezonu wakacyjnego. To również czas, kiedy można obserwować zmieniające się zachowanie dzikich zwierząt. Jesienią odbywa się rykowisko jeleni, a poranne mgły nadają otwartym wrzosowiskom wyjątkowy wygląd.
W reportażu opublikowanym 28 października 2026 roku brytyjski dziennik „The Guardian” zwrócił uwagę właśnie na tę niezwykłą różnorodność krajobrazów. Autorka tekstu przemierzała Veluwe rowerem, odkrywając lasy, wydmy i spokojne zakątki parku. Opisała również okoliczne zabytki i możliwości odpoczynku z dala od miejskiego zgiełku.
Gdzie znajduje się Veluwe i jak tam dojechać?
Veluwe leży w prowincji Gelderland i jest łatwo dostępne z wielu holenderskich miast. Do najpopularniejszych punktów wypadowych należą Apeldoorn, Arnhem, Ede, Otterlo i Hoenderloo.
Do regionu można dotrzeć samochodem lub transportem publicznym. Przy planowaniu podróży pociągiem warto sprawdzić połączenia do Arnhem, Ede-Wageningen albo Apeldoorn, a następnie dojazd autobusem do wybranego wejścia do parku. Sam Park Narodowy De Hoge Veluwe posiada trzy główne wejścia:
- Otterlo,
- Hoenderloo,
- Schaarsbergen.
Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia i ceny biletów, ponieważ mogą się one zmieniać w zależności od sezonu. Oficjalne informacje o parku znajdują się na stronie Parku Narodowego De Hoge Veluwe.
O czym pamiętać podczas spotkania z dzikimi zwierzętami?
Veluwe jest domem dla wielu gatunków zwierząt, dlatego odwiedzający powinni przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa. Nie należy zbliżać się do dzików, jeleni ani wilków, próbować ich karmić czy schodzić z wyznaczonych szlaków w celu zrobienia zdjęcia.
W przypadku spotkania wilka należy zachować spokój, utrzymać dystans i nie podchodzić do zwierzęcia. Psa trzeba trzymać blisko siebie, na smyczy. Szczególną ostrożność warto zachować również w pobliżu dzików z młodymi.
Najlepszym sposobem poznawania Veluwe jest obserwowanie przyrody z bezpiecznej odległości, bez zakłócania życia zwierząt.