Stan mostów w Holandii: Alarm w Holandii. Stan części holenderskich mostów budzi poważne obawy ekspertów. Problem dotyczy konstrukcji, w których wykorzystano określony rodzaj stali sprężającej zatopionej w betonie. W przypadku jej uszkodzenia może dojść do sytuacji, w której nie pojawią się wcześniej typowe sygnały świadczące o zbliżającej się awarii. Najnowsze ustalenia dziennikarskiego śledztwa są na tyle poważne, że sprawą natychmiast zajęła się Tweede Kamer.
Stan mostów w Holandii: Eksperci ostrzegają: „mogą zawalić się bez ostrzeżenia”
Według śledztwa przeprowadzonego przez Follow the Money problem dotyczy co najmniej 16 mostów w Holandii. W ich konstrukcji wykorzystano stalowe druty znajdujące się pod dużym naprężeniem i zatopione w betonie. Niepokój ekspertów budzi zjawisko nazywane kruchością wodorową. W stali mogą powstawać mikropęknięcia, które zwiększają ryzyko zerwania naprężonych drutów. W najgorszym scenariuszu uszkodzenie może doprowadzić do nagłej awarii konstrukcji bez wcześniejszych widocznych sygnałów ostrzegawczych, takich jak pęknięcia nawierzchni.
Alarm w Holandii. Chodzi o co najmniej 16 mostów
Jak informuje NOS, wśród konstrukcji objętych problemem znajdują się m.in. Cadettencamp na A27 w pobliżu Bredy oraz Westelijk Viaduct na A9 w rejonie Uitgeest. W Brabancji wskazano również wiadukt kolejowy na A67 w pobliżu Geldrop oraz Oosterhoutsebrug w Oosterhout. W rejonie Rotterdamu wymieniane są natomiast m.in. Algerabrug w Krimpen aan den IJssel, wiadukt J.F. Kennedyweg w Rotterdamie oraz łącznica prowadząca z A20 na A13 przy Kleinpolderplein.
Początkowo lista obejmowała 13 konstrukcji. Rijkswaterstaat poinformował jednak dziennikarzy Follow the Money, że ten sam problem wykryto w kolejnych trzech. W rezultacie mowa jest obecnie o co najmniej 16 mostach. Eksperci ostrzegają przy tym, że liczba konstrukcji wymagających dokładnego sprawdzenia może być większa.
Katastrofa w Dreźnie była sygnałem ostrzegawczym
Sprawa nabrała szczególnego znaczenia po katastrofie, do której doszło 11 września 2024 roku w Dreźnie. Część Carolabrücke nad Łabą nagle runęła do rzeki. Około 100-metrowy fragment mostu przeznaczony dla tramwajów, pieszych i rowerzystów znalazł się w wodzie. Szczególnie niepokojący był fakt, że przed katastrofą nie zaobserwowano typowych sygnałów ostrzegawczych, takich jak widoczne pęknięcia nawierzchni.
Późniejsze badania wskazały na poważne problemy dotyczące zastosowanej w konstrukcji stali sprężającej. Według Follow the Money w niektórych częściach mostu w momencie katastrofy sprawne miało pozostawać jedynie około 20 proc. stali.
Katastrofa w Niemczech spowodowała, że Rijkswaterstaat ponownie zaczął analizować podobne konstrukcje znajdujące się w Holandii.
Eksperci zalecili konkretne działania
W sprawie holenderskich mostów powstała również niezależna opinia przygotowana przy udziale specjalistów z TNO, TU Delft i TU Eindhoven. Eksperci zalecili pięć podstawowych działań. Chodziło m.in. o regularne kontrole mostów, ustalenie dokładnego rodzaju zastosowanej stali, ponowne obliczenie bezpieczeństwa konstrukcji, a w razie potrzeby ich wzmocnienie oraz stałe monitorowanie.
Przeczytaj także: Skandal w Holandii. Osoby z zagranicznym nazwiskiem częściej dostają kary i płacą więcej
Według ustaleń Follow the Money problem polega na tym, że zalecenia nie zostały w pełni wykonane. Z danych uzyskanych przez dziennikarzy od Rijkswaterstaat ma wynikać, że w przypadku żadnej ze wskazanych konstrukcji nie zrealizowano wszystkich zaleconych działań. Jeszcze większe pytania dotyczą częstotliwości kontroli.
Niektórych mostów od lat nie kontrolowano
Eksperci rekomendowali, aby wskazane konstrukcje były kontrolowane dwa razy w roku. Według Follow the Money w przypadku połowy zidentyfikowanych mostów w ciągu ostatniego półrocza nie przeprowadzono takiej inspekcji. Jeszcze bardziej niepokojąco wygląda sytuacja czterech konstrukcji.
Zg ustaleń dziennikarzy wynika, że cztery mosty, w tym trzy niedawno dodane do listy, nie były kontrolowane od kilku lat. To właśnie te informacje wywołały kolejne pytania o to, czy wcześniejsze zalecenia dotyczące bezpieczeństwa zostały odpowiednio wdrożone.
Rijkswaterstaat odpowiada
Rijkswaterstaat nie zgadza się jednak ze wszystkimi wnioskami przedstawionymi przez Follow the Money. Dyrektor programu mostowego Rijkswaterstaat Joost van der Beek powiedział NOS, że znaczna część działań została już wykonana albo jest obecnie realizowana.
Pobierane są m.in. próbki stali, wykonywane są nowe obliczenia bezpieczeństwa, a niektóre konstrukcje są monitorowane za pomocą specjalnych systemów. – Jeśli jest to konieczne, podejmujemy działania, instalujemy systemy monitorowania albo dodatkowe podpory. Siedzimy nad tym – zapewnił Van der Beek w rozmowie z NOS.
Rijkswaterstaat wskazuje również na wcześniejsze przypadki Merwedebrug na A27 oraz Suurhoffbrug na A15, gdzie wprowadzono ograniczenia, gdy nie można było zagwarantować odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
To ważne zastrzeżenie: informacje o 16 konstrukcjach nie oznaczają, że wszystkie znajdują się obecnie na granicy zawalenia. Problem polega na potencjalnej podatności zastosowanej stali oraz pytaniach dotyczących zakresu przeprowadzonych kontroli i działań zabezpieczających.
Eksperci: problem może być większy
Follow the Money zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy. Rijkswaterstaat przeanalizował archiwa dotyczące około 4000 betonowych mostów znajdujących się pod jego zarządem. Właśnie wśród nich znaleziono konstrukcje, których dotyczy obecne ostrzeżenie.
W całej Holandii istnieją jednak dziesiątki tysięcy innych betonowych mostów zarządzanych przez gminy, prowincje oraz regionalne zarządy gospodarki wodnej. Nie oznacza to, że pozostałe konstrukcje mają tę samą wadę. Eksperci zwracają jednak uwagę, że pełna skala problemu nie musi być jeszcze znana.
Holenderski parlament żąda pilnych wyjaśnień
Doniesienia wywołały reakcję holenderskiego parlamentu. 5 października Tweede Kamer zwróciła się do rządu o pilne ustosunkowanie się do ustaleń Follow the Money. Propozycję poparła większość komisji ds. infrastruktury i gospodarki wodnej. Rząd został zobowiązany do przedstawienia odpowiedzi w ciągu dwóch dni.
Parlament oczekuje wyjaśnień dotyczących bezpieczeństwa wskazanych konstrukcji oraz działań podjętych po wcześniejszych ostrzeżeniach ekspertów.